Osobiście nie mam wątpliwości jaka jest odpowiedź na tak postawione pytanie. Problem w tym, że osoby, których to dotyczy (rodzina osoby, która powinna być ubezwłasnowolniona) albo zadają sobie takie pytanie, albo – co gorsza – już go nie zadają (bo „co by ludzie powiedzieli”). Prowadzę takie sprawy i z mojego doświadczenia wynika, że bliscy osób chorych często przeżywają katusze związane z obawą przed tzw. odbiorem społecznym. Trzeba zrozumieć, że ubezwłasnowolnienie ma służyć osobie ubezwłasnowolnionej. To nie kara dla takiej osoby, czy też próba odebrania człowieczeństwa (i z taką opinią się spotkałam!), tylko konieczność prawna. Przede wszystkim o ubezwłasnowolnieniu decyduje sąd okręgowy po przeprowadzeniu postępowania sądowego i – co istotne – badaniu przez biegłych. Nie są to decyzje podejmowane pochopnie.
Często zdarza się, że decyzja o wszczęciu sprawy o ubezwłasnowolnienie spowodowana jest chęcią oddania krewnego do domu opieki. Nie ma co ukrywać, jest to decyzja trudna i przykra. Z całą pewnością odbierana bardzo źle przez otoczenie. Tylko, że to otoczenie już nie myśli o tym, że np. opieka całodobowa nad chorą osobą, która wychodzi i nie pamięta jak się nazywa i gdzie mieszka, albo która odkręca gaz w kuchni i zapomina po co to zrobiła (przykłady można mnożyć) jest bardzo często ponad siły i możliwości i fizyczne i finansowe bliskich.
Zdarza się, że nie ma osób, które mogą wszcząć postępowanie sądowe: małżonka, krewnego w linii prostej (rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki itd.), rodzeństwa lub przedstawiciela ustawowego). Nie jest to sytuacja bez wyjścia. Każdy może zawiadomić prokuraturę, że jest osoba, która powinna być ubezwłasnowolniona. Prokurator ma obowiązek sprawdzić, czy rzeczywiście stan zdrowia danej osoby kwalifikuję ją do ubezwłasnowolnienia i ewentualnie wnieść sprawę do sądu.